Қазақстанда есірткіге қатысты екі қылмыс түрін әкімшілік жауапкершілікке ауыстыру ұсынылды

Қазақстан Ішкі істер министрлігі есірткіге қатысты екі құқық бұзушылықты қылмыстық жауапкершіліктен әкімшілік жауапкершілікке ауыстыруды ұсынып отыр. Тиісті өзгерістер «Ашық НҚА» порталында қоғамдық талқылауға шығарылған құжатта көрсетілген, деп хабарлайды NewsMedia.kz.

Қандай әрекеттер қылмыстық санаттан шығарылуы мүмкін?

ІІМ Қылмыстық кодекстен екі бапты алып тастауды ұсынып отыр.

Біріншісі – есірткі заттарын медициналық емес мақсатта қоғамдық орындарда қолдану.

Қазір мұндай әрекет үшін 80 АЕК-ке дейін айыппұл салу, түзеу немесе қоғамдық жұмыстарға тарту, сондай-ақ 20 тәулікке дейін қамау жазасы қарастырылған.

Екіншісі – есірткіні өткізу мақсатынсыз заңсыз дайындау, сатып алу, сақтау немесе тасымалдау.

Қолданыстағы норма бойынша бұл әрекет үшін 160 АЕК-ке дейін айыппұл, түзеу немесе қоғамдық жұмыстар не 40 тәулікке дейін қамау жазасы қолданылуы мүмкін.

Жаңа жаза қандай болады?

ІІМ Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске жаңа нормалар енгізуді ұсынып отыр.

Егер адам есірткіні өткізу мақсатынсыз сатып алса, сақтаса немесе тасымалдаса, оған 30 АЕК мөлшерінде, яғни 2026 жылғы есеппен 129 750 теңге айыппұл салынуы немесе 10 тәулікке дейін қамау қолданылуы мүмкін.

Ал есірткіні заңсыз дайындау немесе қайта өңдеу үшін 40 АЕК, шамамен 173 мың теңге айыппұл немесе 15 тәулікке дейін қамау ұсынылған.

Егер құқық бұзушылық бір жыл ішінде қайталанса, жаза күшейеді: 50 АЕК (216 250 теңге) айыппұл немесе 20 тәулікке дейін қамау.

Ал есірткіні қоғамдық орында медициналық емес мақсатта қолданғаны үшін 40 АЕК (173 мың теңге) айыппұл немесе 10 тәулікке дейін қамау қарастырылмақ. Бір жыл ішінде қайталанса, 50 АЕК айыппұл немесе 15 тәулікке дейін қамау ұсынылады.

Есірткінің ірі көлеміне қатысты жауапкершілік сақталады

Бұл өзгерістер есірткіні заңдастыруды білдірмейді.

Ірі және аса ірі мөлшердегі есірткіге қатысты қылмыстық жауапкершілік сақталады. Сондай-ақ есірткіні өткізу мақсатында сақтау, сатып алу немесе тасымалдау да қылмыстық жауапкершілікке әкеледі.

Мысалы, ірі мөлшер үшін 200 АЕК-ке дейін айыппұл, түзеу немесе қоғамдық жұмыстар не 50 тәулікке дейін қамау жазасы көзделуі мүмкін. Ал аса ірі мөлшердегі есірткіге қатысты 3 жылдан 7 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.

Неліктен мұндай өзгеріс ұсынылды?

ІІМ-нің түсіндіруінше, есірткіні өткізу мақсатынсыз сақтағаны немесе пайдаланғаны үшін қылмыстық қудалау көп жағдайда тергеу органдарына, прокуратура мен сотқа айтарлықтай жүктеме түсіреді.

Сонымен қатар қылмыстық жаза адамның сотталғаны туралы мәртебеге ие болуына әкеледі. Сондықтан министрлік қоғамдық қауіптілігі төмен әрекеттерді әкімшілік құқық бұзушылық ретінде қарастыруды ұсынып отыр.

ІІМ бұл тәсіл соттылығы бар адамдар санын азайтып, құқық қорғау органдары мен соттардың жұмысын жеңілдетеді деп есептейді.

Дегенмен бұл әзірге ұсыныс қана. Өзгерістер күшіне енген жоқ. Құжат «Ашық НҚА» порталында талқыланып жатыр.