Таяу Шығыстағы шиеленіс: Иран төңірегіндегі жағдай әлем назарында
Сарапшылардың айтуынша, Иранның уран байыту деңгейін арттыруы Батыс елдерінің алаңдаушылығын күшейткен
Таяу Шығыс аймағындағы геосаяси жағдай қайтадан күрделене түсті. Соңғы уақытта Иранның ядролық бағдарламасына қатысты алаңдаушылық артып, Израильмен арадағы шиеленіс пен Қызыл теңіздегі қауіпсіздік мәселелері халықаралық қауымдастықтың назарын аударып отыр, деп хабарлайды NewsMedia.kz тілшісі.
ОҚИ ОТЫРЫҢЫЗ: Шұғыл: Иран төңірегіндегі жағдай шиеленісе түсті
Қызыл теңіздегі жағдай да әлемдік саудаға әсер етуі мүмкін
Сарапшылардың айтуынша, Иранның уран байыту деңгейін арттыруы Батыс елдерінің алаңдаушылығын күшейткен. АҚШ пен Еуропа мемлекеттері Тегеранның ядролық бағдарламасы бейбіт мақсаттан асып кетуі мүмкін деген қауіп білдіруде. Осыған байланысты Иранмен жасалған ядролық келісімді қайта жандандыру мәселесі талқыланып жатыр.
Аймақтағы тағы бір маңызды фактор – Иран мен Израиль арасындағы қарсыластық. Израиль билігі Иранның аймақтағы әскери ықпалының күшеюін қауіп ретінде бағалап отыр. Соңғы айларда Сирия аумағында Иран қолдайтын күштерге қарсы соққылар туралы ақпараттар жиілеген.
Сонымен қатар Қызыл теңіздегі жағдай да әлемдік саудаға әсер етуі мүмкін. Йемендегі хусит қозғалысының халықаралық теңіз жолдарына қауіп төндіруі мүмкін екені айтылып жатыр. Бірқатар сарапшылар бұл қозғалысқа Иранның ықпалы бар екенін алға тартады. Осыған байланысты АҚШ пен оның одақтастары аймақтағы әскери бақылауды күшейткен.
Ал Газа секторындағы қақтығыс Таяу Шығыстағы жалпы ахуалды одан әрі күрделендіріп отыр. Иран Палестинаны қолдайтынын бірнеше рет мәлімдеген. Ал Ливандағы «Хезболла» қозғалысы мен Израиль арасында шекаралық шиеленістер жиілеген.
Қазақстанға ықпалы қандай болуы мүмкін?
Сарапшылар Таяу Шығыстағы тұрақсыздықтың Қазақстан экономикасына да жанама әсер етуі мүмкін екенін айтады. Ең алдымен бұл мұнай бағасына байланысты. Аймақтағы кез келген әскери немесе саяси шиеленіс әлемдік мұнай нарығындағы бағаның құбылуына әкелуі ықтимал.
Қазақстан мұнай экспорттаушы ел болғандықтан, мұнай бағасының өсуі бюджет кірісіне оң әсер етуі мүмкін. Алайда ұзақ мерзімді геосаяси тұрақсыздық әлемдік экономикаға қысым жасап, сауда мен инвестицияға кері ықпал етуі мүмкін.
Сарапшылардың пікірінше, қазіргі жағдайда Қазақстан үшін ең маңыздысы – халықаралық тұрақтылық пен дипломатиялық келіссөздердің сақталуы.
Фото: aikyn.kz
